Bạn đã bao giờ ngồi học liền ba, bốn tiếng rồi mới chợt nhận ra lưng đã cong từ lúc nào chưa? Chuyện này khá phổ biến với học sinh. Trong quá trình tư vấn, chúng tôi gặp không ít bạn trẻ kể lại đúng tình huống đó. Phần lớn đều không để ý cho đến khi cơn đau xuất hiện. Ngồi đúng tư thế nghe có vẻ là chuyện nhỏ. Tuy nhiên, tác động lâu dài của nó lớn hơn nhiều người nghĩ.
Hậu quả của tư thế sai thường đến rất âm thầm. Ban đầu chỉ là cảm giác đau cổ và mỏi vai. Sau đó bạn thấy khó giữ mạch suy nghĩ. Đọc đến trang thứ ba đã bắt đầu lơ đãng. Cơ thể không được đỡ đúng cách thì não cũng nhanh mệt theo. Vì vậy, buồn ngủ giữa buổi học là điều dễ hiểu, và không hẳn do bạn lười.
Tuổi học trò là giai đoạn cột sống vẫn đang phát triển. Một thói quen xấu hình thành lúc này có thể theo người suốt nhiều năm. Chú ý đến tư thế ngay từ bây giờ là việc đáng làm. Bạn không cần đợi đến khi đau mới bắt đầu sửa.
Dấu hiệu nhận biết tư thế ngồi học đang sai
Muốn sửa thì trước hết phải nhận ra vấn đề. Bạn có thể tự kiểm tra ngay khi đang học. Nếu đầu chúi về phía trước, vai xuôi xuống và lưng không chạm vào tựa ghế, cổ và lưng trên sẽ phải gánh lực nhiều hơn mức cần thiết. Đây là dáng ngồi mà chúng tôi gặp nhiều nhất khi làm việc với học sinh.
Một dấu hiệu khác là chân không chạm sàn, hoặc bạn hay bắt chéo chân. Khi chân lơ lửng hay bắt chéo, hông bị kéo lệch. Cột sống phải tự bù lại. Kết quả là thắt lưng mỏi khá nhanh, dù bạn chưa học được bao lâu.
Thông thường, sau khoảng 30 đến 45 phút, nếu bạn bắt đầu thấy mỏi gáy và thắt lưng, đó là cơ thể đang báo hiệu. Đừng bỏ qua tín hiệu này. Nó cho thấy tư thế hiện tại chưa phù hợp để duy trì lâu.
Nguyên tắc cơ bản của một tư thế học tập đúng
Tư thế đúng không phức tạp như nhiều người nghĩ. Điểm then chốt là lưng cần được tựa đủ độ. Đường cong tự nhiên ở thắt lưng nghĩa là phần eo hơi ưỡn nhẹ về phía trước. Lưng không nên thẳng đơ, cũng không cong gù. Khi ngồi, bạn nên cảm nhận được điểm tựa ở vùng eo thay vì chỉ dựa vào vai.
Khi đặt tay lên bàn, khuỷu tay nên tạo góc gần 90 độ, cổ tay thả lỏng. Cách này giúp vai không phải nhấc lên suốt buổi học. Để kiểm tra nhanh, bạn đặt tay lên bàn rồi để ý xem vai có căng hay không. Nếu vai đã nhô lên, hãy hạ thấp ghế hoặc nâng bàn lên một chút.
Một vài điều cơ bản cần ghi nhớ: lưng tựa đủ độ nhưng không ngả hẳn ra sau, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, và màn hình hoặc sách nằm ngang tầm mắt.
Chuyện màn hình ngang tầm mắt nghe đơn giản nhưng ảnh hưởng lớn. Nếu phải cúi đầu liên tục để đọc sách, cổ sẽ mỏi rất nhanh. Cảm giác mệt đó thường bị nhầm là do học nhiều, trong khi nguyên nhân thật sự là tư thế.
Chọn ghế học và ghế thư giãn: nên ưu tiên điều gì?
Nhiều bạn phân vân không biết nên mua ghế học hay ghế thư giãn. Thực tế, hai loại này có vai trò khác nhau. Ghế học cần độ cứng vừa phải và tựa lưng có điểm đỡ ở thắt lưng. Nhờ vậy bạn ngồi được lâu mà không bị lún xuống. Ghế quá mềm nghe dễ chịu lúc mới ngồi, nhưng về sau sẽ làm mất điểm tựa. Đây là lỗi mà chúng tôi thấy khá thường xuyên khi tư vấn cho phụ huynh.
Ghế armchair lại hợp với lúc đọc sách, nghe giảng trực tuyến hay nghỉ giữa các buổi học dài. Nó thoải mái hơn nhiều. Tuy vậy, nếu dùng làm chỗ học chính thì chưa chắc đã đủ độ chắc cho dáng ngồi lâu dài. Hai loại ghế này bổ sung cho nhau hơn là thay thế cho nhau.
Về ngân sách, đừng nghĩ phải mua loại đắt nhất mới đúng. Quan trọng là chọn đúng nhu cầu. Một chiếc ghế vừa vặn với thời gian ngồi và cách bạn dùng mỗi ngày thường hiệu quả hơn một chiếc đắt tiền nhưng không hợp với người dùng.
Vai trò của armchair cao cấp trong góc học tại nhà
Khi đã có ghế học chính, một chiếc armchair chất lượng vẫn có chỗ đứng trong góc học. Đệm và tựa lưng êm giúp giảm áp lực lên cột sống khi bạn đọc tài liệu trong thời gian dài, nhất là lúc nghỉ giữa các phần học nặng. Đây là nơi bạn có thể thư giãn có chủ đích thay vì ngả người lên giường.
Tay ghế rộng là chi tiết dễ bị bỏ qua. Khi ghi chép hay đọc tài liệu, bạn có thể đặt cánh tay lên tay ghế thay vì để vai căng cả buổi. Với nhiều học sinh mà chúng tôi từng trao đổi, đây là thay đổi nhỏ nhưng giảm mỏi khá rõ rệt.
Nếu đang cân nhắc, bạn có thể tham khảo các mẫu ghế armchair cao cấp tại mychair để chọn kiểu dáng và chất liệu hợp với góc học của mình. Trước khi quyết định, hãy đo lại chiều cao và độ sâu của không gian. Một chiếc ghế đẹp nhưng không vừa chỗ thì sẽ không phát huy được tác dụng.
Bố trí góc học tại nhà để tăng tập trung
Không gian học ảnh hưởng đến sự tập trung nhiều hơn bạn tưởng. Ánh sáng nên đặt bên trái hoặc phía trước, tránh để đèn chiếu thẳng vào màn hình gây chói. Chói mắt khiến bạn nheo mắt và căng cơ mặt. Từ đó bạn nhanh chóng mệt mỏi và khó giữ được sự chú ý.
Bàn học nên có độ cao vừa tầm khuỷu tay. Ghế đặt sát bàn để bạn không phải nhoài người về phía trước. Đây là chi tiết nhỏ, nhưng lặp lại cả ngày thì tác động không hề nhỏ. Một góc học gọn gàng, đủ dùng thường giúp người học vào việc nhanh hơn.
Một mẹo mà nhiều bạn thấy hiệu quả là để điện thoại xa tầm với. Khi điện thoại nằm xa, bạn ít có lý do đứng dậy hay chuyển sang lướt máy giữa chừng. Mạch học nhờ đó cũng ít bị ngắt quãng.
Vận động xen kẽ để giữ cơ thể thoải mái
Ngồi đúng mà ngồi mãi một chỗ thì vẫn mệt. Cơ thể cần được vận động nhẹ. Chúng tôi thường khuyên các bạn cứ khoảng 40 đến 50 phút thì đứng dậy đi lại 2 đến 3 phút, vươn vai nhẹ nhàng. Đây không phải thời gian bỏ phí. Đó là cách giúp đầu óc tỉnh táo cho phần học tiếp theo.
Khi đọc lâu, bạn nên đổi tư thế nhẹ, đặc biệt là tránh ngồi bắt chéo chân kéo dài. Chỉ cần thay đổi nhỏ, lưng đã đỡ phải chịu một kiểu lực cố định liên tục.
Một vài động tác giãn cổ và lưng đơn giản có thể làm ngay tại chỗ mà không cần dụng cụ. Bạn có thể xoay nhẹ cổ, nghiêng đầu sang hai bên và co duỗi vai vài lần. Làm vài phút là đủ để giảm cảm giác căng.
Những sai lầm thường gặp khi chọn ghế và tư thế học
Sai lầm đầu tiên là chọn ghế quá mềm. Ghế mềm nghe có vẻ dễ chịu lúc mới ngồi, nhưng đệm lún khiến bạn mất điểm tựa lưng. Sau một lúc, cơ thể tự trượt xuống và cột sống bị đẩy về phía sau. Dáng ngồi xấu đi đúng lúc cần tập trung nhất.
Sai lầm thứ hai là chỉ nhìn vẻ ngoài mà bỏ qua chiều cao và độ sâu của ghế. Một chiếc ghế đẹp nhưng quá cao hoặc quá sâu sẽ khiến chân không chạm sàn. Bạn lại quay về vòng luẩn quẩn của tư thế sai. Trước khi mua, hãy kiểm tra kỹ thông số này so với chiều cao và chiều dài chân của mình.
Sai lầm cuối cùng là học trên giường hoặc sofa trong thời gian dài chỉ vì tiện. Ngồi lún trên sofa khiến lưng cong theo bề mặt mềm. Về lâu dài, cái tiện nhất thời đó không đáng với cái giá phải trả cho cột sống.
Chi phí và cách chọn ghế phù hợp cho học sinh, sinh viên
Trước khi mua, hãy tự hỏi mình ngồi bao lâu mỗi ngày và mục đích chính là gì. Xác định được hai điều này sẽ giúp ngân sách không bị dồn vào những tính năng không cần thiết.
Khi so sánh các mẫu, nên xem chất liệu khung, độ bền của đệm và chế độ bảo hành. Khung chắc chắn và đệm giữ form tốt thường dùng được lâu hơn, dù giá ban đầu có thể cao hơn một chút. Với học sinh có thời gian học dài, đây thường là khoản đầu tư xứng đáng.
Nếu có điều kiện, hãy ngồi thử trước khi mua. Vài phút ngồi thử chưa đủ để kết luận, nhưng đủ để bạn cảm nhận lưng có được đỡ hay không, và hai chân có chạm sàn thoải mái không.
Câu hỏi thường gặp
Ngồi học bao lâu thì nên đứng dậy nghỉ?
Khoảng 40 đến 50 phút là mốc phù hợp với nhiều người. Đứng dậy đi lại 2 đến 3 phút và vươn vai giúp máu lưu thông tốt hơn, đồng thời làm dịu cảm giác mỏi.
Ghế armchair có thay được ghế học chuyên dụng không?
Thường thì chưa nên thay hoàn toàn. Armchair hợp để đọc và nghỉ ngơi, còn ghế học cần điểm đỡ thắt lưng rõ ràng cho những buổi học dài.
Học sinh nên chọn ghế cứng hay ghế mềm?
Nên chọn độ cứng vừa phải. Ghế quá cứng gây đau mông, còn ghế quá mềm làm lún và mất điểm tựa lưng. Cân bằng giữa hai đầu là lựa chọn an toàn nhất.
Làm sao biết ghế đã phù hợp với chiều cao của mình?
Khi ngồi, hai bàn chân nên chạm sàn phẳng, đầu gối tạo góc gần vuông và mép ghế không ép vào đùi. Nếu đạt được những điều này, ghế đã khá phù hợp với bạn.
Tóm lại, bạn không cần chờ đến khi đau mới thay đổi. Hãy bắt đầu bằng việc chỉnh lại tư thế, sắp xếp lại góc học và chọn ghế đúng nhu cầu. Nếu còn băn khoăn, bạn có thể tham khảo thêm các nguồn kiến thức học tập tại freelancervietnam hoặc tìm hiểu các trung tâm gia sư uy tín để được gợi ý phương án phù hợp với không gian và ngân sách của mình.